Titel
PG Barendrecht

Een Prot.gemeente

Samen op Weg

Regenbooginitiatief

PKN - NL

Hart voor Bdr.

Kerkgeschiedenis

Een stukje Barendrechtse kerkgeschiedenis


De ontwikkeling van de kerk in Barendrecht
Tot 1574 was er in Barendrecht alleen sprake van de
Rooms-katholieke kerk.

De Reformatie in 1574 heeft zich in de Dorpskerk tamelijk geruisloos voltrokken. De pastoor noemde zich voortaan dominee en de kerk werd eigendom van wat toen nog genoemd werd de "Gereformeerde Kerk in Nederland", dat veranderde in 1816 toen de naam "Nederlandse Hervormde Kerk" werd.  Als eerste predikant wordt genoemd Michiel Egidii, die tot 1576 in Barendrecht bleef.

De 'Afscheiding' van 1834 voltrok zich in Barendrecht pas in 1838.
De Afgescheidenen, gering in aantal, sloten zich kerkelijk aan bij Heerjansdam.

Op 29 januari 1887 volgde de tweede scheuring, die van de 'Doleantie'.
Deze kerkscheuring heeft grote impact gehad op het verdere kerkelijk leven van protestants Barendrecht. Aangezien bijna de gehele hervormde gemeente van die tijd, inclusief predikant en kerkenraad en kerkvoogdij 'dolerend' werden, bleef er van de Hervormde Gemeente Barendrecht maar weinig over.

In eerste instantie bleven de "dolerenden" kerken in de Dorpskerk en moest de kleine groep die trouw bleef aan de Hervormde kerk haar toevlucht zoeken in "Van Oudts 't Raadhuis" (het huidige café Diggels). Ruim drie jaar werden de erediensten van de Hervormde Gemeente op zondag daar gehouden. Omdat de kerk echter toebehoorde aan de Nederlands Hervormde Kerk werd de Dorpskerk toegewezen aan de resterende Hervormde gemeente. Vanaf 27 april 1890 kerkten de "dolerenden" in een eigen, nieuw gebouwde kerk aan de Singel (ongeveer op de plaats waar nu de Gereformeerde Kerk - vrijgemaakt - staat). Men ging door onder de naam Nederduitsche Gereformeerde kerk, dat was de voorloper van de huidige Gereformeerde kerk van Barendrecht. 
De Hervormden keerden na drie jaar terug naar hun eigen Dorpskerk. Aangezien die veel te groot was voor de kleine Hervormde Gemeente werden de beide noordelijke aanbouwen met zeilen afgescheiden van het schip van de Dorpskerk. Toen de Hervormde Gemeente weer ging groeien zijn de zeilen na verloop van jaren weer verdwenen. Deze geschiedenis verklaart ook de grote omvang van de Gereformeerde kerk in Barendrecht ten opzichte van de Hervormde Gemeente. Door de sterke groei van het dorp Barendrecht sinds de tijd van de Doleantie is ook de Hervormde Gemeente weer in omvang toegenomen.

In 1950 vormde zich binnen de Dorpskerkgemeente een groep die aansluiting vond bij de 'Gereformeerde Bond in de Hervormde kerk'. Zij hebben zich ontwikkeld tot de Immanuelkerkgemeente, een zogenaamde wijkgemeente van bijzondere aard binnen de Hervormde Gemeente Barendrecht.

In mei 2004 heeft de totstandkoming plaatsgevonden van de Protestantse Kerk in Nederland (PKN). Alle onderdelen van de Nederlands Hervormde Kerk, de Gereformeerde Kerken en de Lutherse Kerk, dus ook die in Barendrecht vormen nu zelfstandige onderdelen van de PKN.

Sinds enkele jaren is steeds intensiever toegewerkt naar de hereniging van de Gerformeerde Kerk van Barendrecht en de Hervormde Gemeente Barendrecht.
Op 18 juni 2013 is de hereniging van de Hervormde Gemeente en de Gereformeerde Kerk van Barendrecht en daarmee de vorming van één Protestantse Gemeente Barendrecht tot stand gekomen.

Deze geschiedenis geeft aan dat zowel rooms-katholieken, hervormden, gereformeerden, christelijk gereformeerden alsmede de kerkgenootschappen die van een van deze groeperingen zijn afgescheiden of uitgetreden, allemaal een historische band hebben met de Dorpskerk. Daarmee vormt het kerkgebouw de basis van heel christelijk Barendrecht.

Voor meer informatie over de Barendrechtse kerkgenootschappen anno 2013 wordt verwezen naar de website:
www.hartvoorbarendrecht.nl.


Overzicht van predikanten in hervormd Barendrecht
Sinds de reformatie in zijn er vierenveertig predikanten beroepen geworden naar de Hervormde gemeente te Barendrecht. Over de bijna 450 jaar betekent dit dat de predikanten gemiddeld zo'n 12 jaar de Hervormde gemeente in dit dorp hebben gediend.
Dit gemiddelde wordt door een zevental predikanten flink opgekrikt: Ds. Lovidius 33 jr.; Ds. E. Aemilius 46 jr.; Ds. G.J. Aemilius aansluitend 50 jr.; ds. J. Mooijen 44 jr. en ds. Van Gulpen 34 jr. En de meeste Barendrechters kunnen zich de predikanten De Reus en Bouwen nog wel herinneren, die elk ruim 25 jaar de Dorpskerkgemeente hebben gediend.
Het volledige overzicht staat op nevenstaand pdf-document, klik op het logo om het te openen. >> Klik om het document te openen
*) een update van deze lijst volgt binnenkort!

Het protestantisme in Nederland kent vele afsplitsingen
Van de vijf eeuwen kerkgeschiedenis zijn de eerste 350 jaar vrij stabiel geweest. De laatste 150 jaar kenmerken zich als de roerige jaren in de Nederlandse kerkgeschiedenis. Na de reformatie kennen we anno 2010 zo'n zestig protestantse kerkgenootschappen in Nederland. Het schema geeft de voornaamste hoofdstromen van het hedendaagse protestantisme weer.
Het is een ontwikkeling die ook aan Barendrecht niet is voorbij gegaan.

Maar met de vorming van de Protestantse Kerk in Nederland in 2004, komen de hoofdstromen van het protestantisme landelijk weer bij elkaar. Een ontwikkeling die ook in Barendrecht in 2013 zijn intrede heeft gedaan. 




klik op schema voor vergroting
Vorige Printvriendelijke versie van deze pagina Volgende